روکش دندان (Dental Crown) یک پوشش کامل و سفارشی است که روی دندان آسیبدیده یا ضعیفشده قرار میگیرد تا از آن محافظت کرده و ظاهر و عملکرد طبیعی دندان را بازیابی کند. روکشها میتوانند از جنس فلز، سرامیک، زیرکونیا یا ترکیبی از این مواد ساخته شوند. از روکش دندان معمولاً پس از عصبکشی، ترمیم شکستگی یا بهبود ظاهر دندان استفاده میشود.
این نوع از آلیاژهای فلزی مقاوم ساخته میشود (مثل طلا یا آلیاژ نیکل) و دوام بسیار بالایی دارد. به دلیل ظاهر فلزی، بیشتر برای دندانهای عقبی مناسب است.
روکش سرامیکی (تمام پرسلن)
روکشهای تمام سرامیکی به دلیل شباهت زیاد به دندان طبیعی، از نظر زیبایی بسیار محبوب هستند و معمولاً برای دندانهای جلویی استفاده میشوند. مقاومت آنها نسبت به فلز کمتر است، اما از لحاظ زیبایی در سطح بالایی قرار دارند.
روکش زیرکونیا
زیرکونیا یکی از مقاومترین و زیباترین مواد دندانپزشکی است که هم استحکام بالایی دارد و هم از نظر رنگ، به دندان طبیعی نزدیک است. روکشهای زیرکونیایی، هم برای دندان جلو و هم برای دندانهای عقبی مناسب هستند.
روکش سرامیک روی فلز (PFM)
در این روش، هستهی داخلی روکش از فلز ساخته میشود و سطح بیرونی آن با سرامیک پوشانده میشود. این نوع روکش ترکیبی از استحکام فلز و زیبایی سرامیک را ارائه میدهد.
روکش دندان برای چه کسانی مناسب است؟
روکش دندان گزینهای عالی برای افرادی است که:
دندان ترکخورده، شکسته یا شدیداً پوسیده دارند
عصبکشی انجام دادهاند و نیاز به محافظت از دندان دارند
دندانهایی با پرکردگی وسیع دارند که دیگر تحمل فشار جویدن را ندارند
میخواهند ظاهر یکی از دندانهای تغییر رنگ داده یا بدفرم خود را اصلاح کنند
به دنبال زیبایی کامل دندانهای جلویی هستند
مراحل انجام روکش دندان
معاینه و تصویربرداری: ابتدا دندانپزشک وضعیت دندان را بررسی کرده و عکس رادیولوژی تهیه میکند.
تراش دندان: دندان آماده میشود، یعنی بخشی از مینای آن تراش داده میشود تا جا برای قرارگیری روکش فراهم گردد.
قالبگیری: قالب دقیق از دندان گرفته میشود تا در لابراتوار روکش اختصاصی ساخته شود.
روکش موقت: تا زمان آماده شدن روکش اصلی، روکش موقتی برای محافظت از دندان قرار داده میشود.
نصب روکش اصلی: پس از آماده شدن، روکش دائمی روی دندان چسبانده و تنظیم نهایی انجام میشود.
عمر مفید روکش دندان چقدر است؟
با مراقبت مناسب، روکشهای دندانی میتوانند ۵ تا ۱۵ سال یا حتی بیشتر دوام داشته باشند. عواملی که بر طول عمر روکش تأثیر میگذارند عبارتند از:
نوع ماده استفادهشده
رعایت بهداشت دهان و دندان
پرهیز از جویدن مواد سخت (مثل یخ یا آجیل با دندان روکششده)
عدم دندانقروچه
مزایا و معایب روکش دندان
مزایا:
بازسازی زیبایی و فرم طبیعی دندان
افزایش دوام دندان آسیبدیده
حفظ عملکرد جویدن
پوشاندن لکههای شدید یا ناهنجاریهای ساختاری
معایب:
نیاز به تراشیدن بخش زیادی از دندان
احتمال ایجاد حساسیت موقتی پس از نصب
در صورت افتادن یا شکستگی، نیاز به تعویض یا ترمیم
تفاوت روکش دندان با لمینت و کامپوزیت
روکش کل سطح دندان را پوشش میدهد، در حالی که لمینت فقط سطح جلویی دندان را میپوشاند.
کامپوزیت یک لایه نازکتر است و کمتر از دندان تراشیده میشود؛ بیشتر برای اصلاحهای زیبایی جزئی مناسب است.
روکش از نظر محافظت و دوام، قویتر از لمینت و کامپوزیت است و بیشتر برای دندانهای عصبکشیشده یا آسیبدیده استفاده میشود.